{"id":191,"date":"2025-10-10T06:00:00","date_gmt":"2025-10-10T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/food.masterhosting.site\/?p=191"},"modified":"2025-10-11T13:00:52","modified_gmt":"2025-10-11T11:00:52","slug":"nieuw-frankisch-kookboek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/food.masterhosting.site\/index.php\/2025\/10\/10\/nieuw-frankisch-kookboek\/","title":{"rendered":"Nieuw Frankisch kookboek"},"content":{"rendered":"\n

Titel van het boek<\/h2>\n\n\n\n

Nieuw Frankisch kookboek of instructies voor het lekker klaarmaken van gerechten, sauzen en gebakken dingen, het inmaken van fruit en het maken van kruidenazijn, samen met een aantal handige tips voor koken en huishouden
Ansbach, in de Gassertsche boekhandel 1813<\/p>\n\n\n\n

Opmerking van de vertaler<\/h3>\n\n\n\n

Dit boek is geschreven uitgegeven ins Ansbach. Het Ansbach-gedeelte van het vorstendom Ansbach-Bayreuth is op 1 januari 1806 aan het toen nieuwe Koninkrijk Beieren toegevoegd, nadat het vorstendom Ansbach-Bayreuth volgens het verdrag van Sch\u00f6nbrunn op 15 december 1805 aan Frankrijk afgegeven is. Met het aansluiten van het Ansbach-gedeelte aan het Koninkrijk Beieren is er het systeem van maten en gewichten ook in dat gebied geldig geworden. Hieronder zal ik een zowel de holmaten voor vloeistoffen en de gewichten opsommen. <\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\n
\n

Holmaten voor vloeistoffen<\/p>\n\n\n\n

Achtel (Achterl)<\/td><\/td>0,133 l<\/td><\/tr>
Schoppen, Quart<\/td>2 Achtel<\/td>0,267 l<\/td><\/tr>
Seidel (Halbe)<\/td>2 Quart<\/td>0,535 l<\/td><\/tr>
Ma\u00df <\/td>2 Seidel<\/td>1,069 l<\/td><\/tr>
<\/td><\/td><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n

Gewichten<\/p>\n\n\n\n

Gran<\/td><\/td>73,084 3750 mg<\/td><\/tr>
Pfennig(gewicht)<\/td>15 Gran<\/td>1,096265 6250 g<\/td><\/tr>
Quentchen (Quint)<\/td>4 Pfennig<\/td>4,385 0625 g<\/td><\/tr>
Loth<\/td>4 Quint<\/td>17,540 25 g<\/td><\/tr>
Vierling<\/td>8 Loth<\/td>140,322 g<\/td><\/tr>
Pfund<\/td>4 Vierling<\/td>561,288<\/td><\/tr>
<\/td><\/td><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div><\/section>\n\n\n\n

De hier boven genoemden hoeveelheden zowel in liter als ook in gram zijn zeer precies. In de keuken zou je zulke precies afgemeten hoeveelheden niet kunnen gebruiken omdat de weegschaal meest alleen ob volle gram kan wegen en ne meetbekers voor vloeistoffen bij lange noch niet eens op 10 ml precies gaan meten, zodat ik wel de omrekening heel precies kan doen maar in het einde bij het koken of bakken een beetje goed gevoel nodig is.<\/p>\n\n\n\n

Voorwoord<\/h2>\n\n\n\n

Ik ben vaak door goede vrienden en kennissen gevraagd om een kookboek uit te geven, omdat ze wisten dat ik thuis bij mijn ouders en later ook van een geweldige kok les en training had gekregen in het bereiden van eten; maar omdat ik wist dat er al genoeg kookboeken waren en ook door mijn eigen verlegenheid, heb ik in eerste instantie niet aan dit vriendelijke verzoek voldaan; maar na een herhaalde vraag besloot ik toch om aan hun wens te voldoen. Ik geef dit boek, getiteld Neues Fr\u00e4nkisches Kochbuch (Nieuw Frankisch kookboek), nu uit met als enige doel om mensen die nog niet zo veel ervaring hebben met koken te helpen met deze aanwijzingen. <\/p>\n\n\n\n

Ik moet hier vooral opmerken dat ik in mijn voorschriften de maten en gewichten van Ansbach1)<\/a><\/sup> heb aangehouden, waarin elke kokkin, met het oog op het meer of minder, door eigen nadenken gemakkelijk haar weg zal vinden. Ik moet ook vragen om de aan het einde aangegeven drukfouten2)<\/a><\/sup> op de juiste plaatsen te corrigeren, aangezien deze vaak de betekenis vervormen en vanwege de afstand tot de drukkerij niet konden worden vermeden. Mocht iemand mij verwijten dat bij veel recepten, met betrekking tot de gerechten en het gebak, te veel moeite wordt gedaan, omdat suiker en kruiden nu te duur zijn, dan moet ik ter verdediging aanvoeren dat ik alleen heb bepaald wat echt nodig is; overigens staat het iedereen vrij om hierin naar eigen goeddunken afwijkingen en versoepelingen aan te brengen, en mijn goede bedoelingen niet verkeerd te interpreteren.<\/p>\n\n\n\n

Ansbach, februari 1813<\/p>\n\n\n\n

M.D. Funk<\/p>\n\n\n\n

__________________________________________________________________________________________________________________________<\/p>\n\n\n\n

Voetnoten
1) De maten en gewichten van Ansbach kon ik niet achterhalen. Meer daarover vind je in de “Opmerkingen van de vertaler”
2) De drukfouten worden tijdens de vertaling zo meteen mee verwerkt.<\/sup><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Titel van het boek Nieuw Frankisch kookboek of instructies voor het lekker klaarmaken van gerechten, sauzen en gebakken dingen, het inmaken van fruit en het maken van kruidenazijn, samen met een aantal handige tips voor koken en huishoudenAnsbach, in de Gassertsche boekhandel 1813 Opmerking van de vertaler Dit boek is geschreven uitgegeven ins Ansbach. Het Ansbach-gedeelte van het vorstendom Ansbach-Bayreuth is op 1 januari 1806 aan het toen nieuwe Koninkrijk Beieren toegevoegd, nadat het vorstendom Ansbach-Bayreuth volgens het verdrag van Sch\u00f6nbrunn op 15 december 1805 aan Frankrijk afgegeven is. Met het aansluiten van het Ansbach-gedeelte aan het Koninkrijk Beieren is er het systeem van maten en gewichten ook in dat gebied geldig geworden. Hieronder zal ik een zowel de holmaten voor vloeistoffen en de gewichten opsommen. De hier boven genoemden hoeveelheden zowel in liter als ook in gram zijn zeer precies. In de keuken zou je zulke precies afgemeten hoeveelheden niet kunnen gebruiken omdat de weegschaal meest alleen ob volle gram kan wegen en ne meetbekers voor vloeistoffen bij lange noch niet eens op 10 ml precies gaan meten, zodat ik wel de omrekening heel precies kan doen maar in het einde bij het koken of bakken een beetje goed gevoel nodig is. Voorwoord Ik ben vaak door goede vrienden en kennissen gevraagd om een kookboek uit te geven, omdat ze wisten dat ik thuis bij mijn ouders en later ook van een geweldige kok les en training had gekregen in het bereiden van eten; maar omdat ik wist dat er al genoeg kookboeken waren en ook door mijn eigen verlegenheid, heb ik in eerste instantie niet aan dit vriendelijke verzoek voldaan; maar na een herhaalde vraag besloot ik toch om aan hun wens te voldoen. Ik geef dit boek, getiteld Neues Fr\u00e4nkisches Kochbuch (Nieuw Frankisch kookboek), nu uit met als enige doel om mensen die nog niet zo veel ervaring hebben met koken te helpen met deze aanwijzingen. Ik moet hier vooral opmerken dat ik in mijn voorschriften de maten en gewichten van Ansbach1) heb aangehouden, waarin elke kokkin, met het oog op het meer of minder, door eigen nadenken gemakkelijk haar weg zal vinden. Ik moet ook vragen om de aan het einde aangegeven drukfouten2) op de juiste plaatsen te corrigeren, aangezien deze vaak de betekenis vervormen en vanwege de afstand tot de drukkerij niet konden worden vermeden. Mocht iemand mij verwijten dat bij veel recepten, met betrekking tot de gerechten en het gebak, te veel moeite wordt gedaan, omdat suiker en kruiden nu te duur zijn, dan moet ik ter verdediging aanvoeren dat ik alleen heb bepaald wat echt nodig is; overigens staat het iedereen vrij om hierin naar eigen goeddunken afwijkingen en versoepelingen aan te brengen, en mijn goede bedoelingen niet verkeerd te interpreteren. Ansbach, februari 1813 M.D. Funk __________________________________________________________________________________________________________________________ Voetnoten1) De maten en gewichten van Ansbach kon ik niet achterhalen. Meer daarover vind je in de “Opmerkingen van de vertaler”2) De drukfouten worden tijdens de vertaling zo meteen mee verwerkt.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-191","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw-frankisch-kookboek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/food.masterhosting.site\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/food.masterhosting.site\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/food.masterhosting.site\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/food.masterhosting.site\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/food.masterhosting.site\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=191"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/food.masterhosting.site\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/food.masterhosting.site\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/food.masterhosting.site\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/food.masterhosting.site\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}